Kadınların baş belası: Vajinal mantar enfeksiyonu

Kadın Hastalıkları ve Doğum, Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Uzmanı Doç. Dr. Aydın Köşüş, vajinal mantar enfeksiyonuyla ilgili merak edilenleri anlattı.

20 Kasım 2020 Cuma 11:56 | Son Güncelleme: 20 Kasım 2020 Cuma 12:01
Kadınların baş belası: Vajinal mantar enfeksiyonu

Vajinal mantar enfeksiyonu, vajinal kandidiyazis ya da vajinal maya enfeksiyonu olarak da adlandırılır. Kadınlarda yaygın bir durumdur. Sağlıklı bir vajinada mantar enfeksiyonu genellikle oluşmaz. Ancak vajinal koruyucu bakterilerdeki azalmaya bağlı olarak mantar enfeksiyonu gelişir. Bu hastalarda yoğun akıntı, kaşıntı veya vulvada şişme olabilir.

Vajinal mantar enfeksiyonunu tedavi etmek, semptomları kısa sürede hafifletebilir. Ancak bu süre ağır vakalarda 2 haftaya kadar uzayabilir.

Vajinal mantar enfeksiyonları, genellikle cinsel yolla bulaşan hastalık olarak kabul edilmez. Cinsel olarak aktif olmayan kadınlar da oluşabilir. Vajinal mantar enfeksiyonu pek çok hastada diğer enfeksiyonlarla beraber de bulunabilir.

Vajinada mantar enfeksiyonu belirtileri nelerdir?
Vajinal kaşıntı
Vajinal akıntı
Vajinada ödem ve kızarıklık
İdrara çıkarken veya cinsel ilişki sırasında yanma ve ağrı
Kaşıntıya bağlı vulvada cilt değişiklikleri
Beyazımsı gri bir akıntı en önemli belirtisidir. Bazı insanlar bu akıntının peynir kesiği gibi göründüğünü ifade eder. Bazen akıntı sulu da olabilir.

Mantar enfeksiyonunuz tedavi edilmeden kaldığı sürece daha şiddetli hale gelir.

Vajinal mantar enfeksiyonu nedenleri
Candida mantarı vajinal normal florada çok düşük düzeylerde bulunur. Vajinadaki laktobasiller adı verilen yararlı mikroorganizmaların vajenin asidik yapısını korumasına bağlı olarak mantar hücreleri baskılanır. Ancak herhangi bir nedenle laktobasiller azalacak olursa mantar enfeksiyonu ya da diğer vajinal enfeksiyonlar gelişir. Bazı durumlarda kadınlarda vajinada mantar enfeksiyonu gelişme riski artar. Bu durumlar;

Sık antibiyotik kullanımı
Gebelik
Kontrolsüz şeker hastalığı
Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
Kötü beslenme alışkanlıkları
Hormonal bozukluklar
Stres
Uykusuzluk
Candida albicans adı verilen mantar, çoğu maya enfeksiyonuna neden olur. Bu enfeksiyonlar genellikle kolay ve kısa sürede tedavi edilebilir.

Tekrarlayan maya enfeksiyonları veya tedaviye dirençli mantar enfeksiyonu yaşıyorsanız, bunun nedeni farklı bir kandida tipi olabilir. Bu tür durumlarda bir laboratuvar testi ile kandida tipi belirlenebilir.

Vajinal mantar enfeksiyonları nasıl teşhis edilir?
Maya enfeksiyonlarının teşhis edilmesi kolaydır. Geçirdiğiniz önceki enfeksiyonlarınız sorgulanır. Bir sonraki adım jinekolojik muayenedir. Muayene sırasında vajina duvarları ve rahim ağzı incelenir. Bu hastalarda vajinal kültür testi yapılır. Vajinadan özel tüplerle alınan örnekler laboratuvarda özel besi yerlerine ekilerek mantar varsa üretilir. Direkt mikroskopide maya hücreleri görülebilir.

Vajinada mantar enfeksiyonu tedavisi
Vajinal mantar enfeksiyonunun tedavisi hastalığın şiddetine göre belirlenir. Yapılan muayenede alınan örnek sonucuna göre tedavi net olarak planlanır. Ancak hastanın şikayetleri belirginse kültür sonucu çıkmadan tedaviye başlamak ve hastayı rahatlatmak önemlidir. Kültür sonucuna göre daha sonra tedavi gerekirse yeniden şekillendirilebilir.

Basit enfeksiyonlarda tek dozluk tedaviler genellikle yeterlidir. Sadece tek doz fitil kullanımı ya da fitille beraber tek dozluk hap kullanımı tedavi açısından çoğunlukla tam tedaviyi sağlar. Bu konuda kullanılabilecek çok sayıda mantar ilacı, fitil yada hap şeklinde mevcut. Ancak bu tedavilere rağmen vajinal mantar enfeksiyonunuz sık sık tekrarlıyorsa o zaman dirençli ya da tekrarlayan mantar enfeksiyonlarından bahsedilir. Bu hastalarda tedavi daha uzun bir süre alır.

Aşağıdaki durumlarda daha kompleks ve uzun süreli tedavilere ihtiyaç duyulur:

Vajinal dokunuzda yaralara veya yırtılmalara neden olan şiddetli kızarıklık, şişme ve kaşıntı varsa
Bir yılda dört defadan fazla mantar enfeksiyonu geçirdiyseniz
Candida albicans dışındaki Candida tipleri mevcut ise
Hamilelerde
Kontrolsüz şeker hastalığı
Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıkların varlığı
Şiddetli veya karmaşık maya enfeksiyonları için 14 gün süren tedaviler uygulanır. Gerekirse bu tedaviler tekrarlanır. Bazı hastalarda 6 hafta boyunca haftada bir tedavi şekli uygulanması gerekebilir.

Enfeksiyonunuz tekrar ediyorsa, mutlaka eşinizin de maya enfeksiyonu açısından muayene olması ve gerekirse eşinize de tedavi başlanması uygun olur. Tedavi sırasında cinsel ilişki sırasında kondom kullanılması tekrar bulaşmayı azaltacak ve tedavinin başarısını arttırır.

Vajinal Mantar